İsveç və Azərbaycan arasında iqtisadi əməkdaşlıq yeni bir mərhələyə qədəm qoyur. Bu mərhələ investisiyaların artması, enerji sahəsində əməkdaşlıq və maliyyə inkişafı ilə xarakterizə olunur. Son bir il ərzində ticarət, yaşıl enerji və bank-əmanət sektorları sahəsində əlaqələr güclənmiş, mühüm uğurlar əldə edilmişdir. Bu inkişaf göstərir ki, Skandinaviya innovasiya lideri ilə Avrasiya iqtisadi inkişaf mərkəzi arasında tərəfdaşlıq təkcə mümkün deyil – bu əməkdaşlıq hər iki tərəf üçün strateji əhəmiyyət kəsb edən bir səviyyəyə çatmaqdadır.
📈 İsveçin Azərbaycana birbaşa investisiyalarında kəskin artım
Ən diqqətəlayiq dəyişikliklərdən biri İsveçin Azərbaycana birbaşa investisiyalarındakı dramatik artımdır. 2025-ci ilin ilk rübündə bu investisiyalar təxminən 18,7 milyon ABŞ dolları təşkil edib ki, bu da əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 7 000 faizdən çox artım deməkdir. Bu, İsveç şirkətləri və investorlarının Azərbaycana – xüsusilə infrastruktur, sənaye və enerji keçidi sahələrində – sabit inkişaf perspektivi olan bir ölkə kimi baxdıqlarının bariz göstəricisidir.
🇦🇿 Azərbaycanın İsveçə investisiyaları da artır
Təktərəfli deyil, əks istiqamətdə də aktivlik nəzərə çarpır. Azərbaycanın 2024-cü ildə İsveçə yatırdığı investisiyalar 45,5 milyon ABŞ dollarına çatıb. Bu isə onu göstərir ki, iki ölkə arasında əlaqələr yalnız enerji mübadiləsi ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda qarşılıqlı kapital axını mövcuddur. Bu investisiyalar əsasən daşınmaz əmlak, texnologiya və logistika sahələrini əhatə edir – İsveç bu sahələrdə uzunmüddətli və tənzimlənən mühit təklif edir.
⚡ Yaşıl enerji ön planda – COP29 katalizator rolunda
Azərbaycanın 2025-ci ildə COP29 iqlim sammitinə ev sahibliyi etməsi fonunda ölkənin yaşıl enerji sahəsinə yatırımları diqqət mərkəzinə keçmişdir. İsveç şirkətləri bu kontekstdə Xəzər dənizində külək enerjisi sahəsində layihələrə dair müzakirələr aparır. Bu, Azərbaycanın 2030-cu ilə qədər elektrik enerjisi istehsalında 35 faiz bərpa olunan enerji payı hədəfi ilə üst-üstə düşür. İsveç texnologiya şirkətləri həmçinin “Yaşıl Enerji Dəhlizi” layihəsində iştirak etmək üçün dəvət olunub – bu təşəbbüs Qafqaz regionunu Gürcüstan və Rumıniya vasitəsilə Avropanın elektrik şəbəkəsinə bağlayır.
🏦 Azərbaycanın əmanət və maliyyə sabitliyi
Bu enerji transformasiyası ilə paralel olaraq Azərbaycanın bank və əmanət sektorunda dərin islahatlar həyata keçirilir. Milli valyutada (manatla) birillik əmanətlər üzrə faiz dərəcəsi hal-hazırda 9,2 faiz civarındadır – bu göstərici regionda ən yüksək göstəricilərdən biridir. Əmanətlərin həcmi sürətlə artır – 2024-cü ildə əmanət hesabı olan ailələrin sayı 41 faiz artmışdır və bu artımın böyük hissəsi kiçik əmanətçilərdən qaynaqlanır.
Bank sektoru da güclü göstəricilər təqdim edir: problemli kreditlərin payı 2,5 faizdən aşağıdır, kapital ehtiyatları 200 faizi keçir və əmanətlər bankların öhdəliklərinin 80 faizindən çoxunu təşkil edir. Eyni zamanda Mərkəzi Bank gələcəyə hazırlıq məqsədilə yeni likvidlik tələbləri tətbiq etmişdir.
🤝 Formalaşan strateji tərəfdaşlıq
Əvvəllər təcrid olunmuş iqtisadi təmaslar şəklində olan əlaqələr artıq strateji tərəfdaşlıq formasını almaqdadır. İsveçin artan investisiyaları, yaşıl enerji keçidində iştirakı, qarşılıqlı kapital axınları və Azərbaycanın maliyyə sektoruna artan inam bu uzunmüddətli əməkdaşlığın möhkəm təməlini formalaşdırır.
Həm İsveçin dövlət, həm də özəl sektoru bu inkişafı yaxından izləyir – xüsusilə davamlı texnologiya ixracı, iqlim maliyyələşdirilməsi və rəqəmsal bankçılıq imkanları baxımından. Eyni zamanda Azərbaycan İsveç şirkətləri üçün Xəzər dənizi, Mərkəzi Asiya və daha geniş Şərq bazarlarına unikal bir körpü təqdim edir.
📌 Nəticə
İsveç və Azərbaycan yeni bir iqtisadi dönüş nöqtəsindədir – burada artım imkanları, enerji keçidi və maliyyə yetkinliyi birləşir. İki ölkə arasında əlaqələrin dərinləşdirilməsi üçün açıq bir qarşılıqlı istək mövcuddur. Həm şirkət rəhbərləri, həm investorlar, həm də siyasətçilər üçün bu mövcud imkandan yararlanmaq və potensialı real tərəfdaşlığa çevirmək zamanıdır.
Rauf Pen Nord