Azeri.se ilə söhbətdə İsveç-Azərbaycan Ticarət Palatasının İcraçı direktoru Emil Mirzoyev qlobal dəyişikliklər, regional əlaqələr və iqtisadi əl gələcəyi ilə bağlı fikirlərini bölüşür.
Emil Mirzoyev
İsveç-Azərbaycan Ticarət Palatasının İcraçı direktoru
Azeri.se ilə söhbətdə
Sual: Qlobal dinamikaların dəyişdiyi bir dövrdə Mərkəqzi Asiya vəzən yeni geo-iqtisadi oxun formalaşmasından danışmaq olarmı?
Cavab: Bu gün müşahidə etdiyimiz proseslər müvəqqəti deyil, qlobal iqtisadi əlaqələrin struktur dəyişməsidir.
Mərkəzi Asiya və Cənubi Qafqaz getdikcə Asiya ilə Avropa arasında strateji körpü kimi formalaşır.
Artıq əsas sual bu oxun yaranıb-yaranmayacağı deyil, onu kimin formalaşdıracağı, genişləndirəcəyi və idarə edəcəyidir.
Sual: Yeni formalaşan alternativ nəqliyyat marşrutlarının uzunmüddətli dayanıqlığını necə qiymətləndirirsiniz?
Cavab: Bu marşrutların əhəmiyyəti artıq danılmazdır.
Lakin onların dayanıqlılığı ölkələrarası koordinasiyadan, sabitlikdən və vahid sistem kimi fəaliyyət göstərmək qabiliyyətindən asılı olacaq.
Yaxın illərdə rəqabət marşrutlar arasında deyil, effektivlik, sürət və etibarlılıq təmin edən sistemlər arasında olacaq.
Sual: Azərbaycan real olaraq tranzit ölkədən tam hüquqlu regional iqtisadi mərkəzə çevrilə bilərmi?
Cavab: Bunun üçün əsas artıq formalaşır.
Lakin bu keçid yalnız tranzit imkanları ilə deyil, əlavə dəyər yaradan iqtisadi fəaliyyət, investisiyalar və sənaye inkişafı ilə mümkündür.
Əks halda, Azərbaycan strateji marşrut olaraq qalacaq, lakin regionun əsas iqtisadi hərəkətverici qüvvəsinə çevrilmək riski məhdud olacaq.
Sual: Mərkəzi Asiya ölkələri qlobal iqtisadi proseslərə daha dərin inteqrasiyaya nə dərəcədə hazırdır?
Cavab: Regionda bu istiqamətdə açıq şəkildə irəliləyiş müşahidə olunur.
Eyni zamanda, daha dərin inteqrasiya üçün normativ bazanın uyğunlaşdırılması, investisiya mühitinin inkişafı və uzunmüddətli strateji koordinasiya tələb olunur.
Bu istiqamətdə daha sürətli addım atanlar regionun gələcək mövqeyini müəyyən edəcək.
Sual: Bu proseslər İsveç kimi ölkələr üçün hansı imkanlar yaradır?
Cavab: Bu, İsveç üçün infrastruktur, texnologiya və davamlı inkişaf layihələrində iştirak etmək baxımından strateji imkanlar yaradır.
İsveç şirkətləri innovasiya və sənaye sahəsində güclü təcrübəyə malikdir.
Lakin əsas məsələ strukturlaşdırılmış giriş mexanizmlərinin və etibarlı tərəfdaşlıqların mövcudluğudur.
Sual: Yüksək potensiala baxmayaraq, niyə bir çox təşəbbüslər real nəticəyə çatmır?
Cavab: Problemidé və maraq çatışmazlığı deyil.
Əsas çətinlik strukturlaşdırılmış icra modellərinin və davamlı müşayiətin olmamasıdır.
Bu boşluq aradan qaldırılmasa, müzakirələr davam edəcək, lakin konkret nəticələr məhdud qalacaq.
Yaxın gələcəkdə üstünlük icranı üzərinə götürə bilən strukturlara məxsus olacaq.
Sual: Dialoqdan real iqtisadi nəticələrə keçid üçün nə tələb olunur?
Cavab: Bu, tədbir əsaslı yanaşmadan sistemli icraya keçidi tələb edir.
Aydın mexanizmlər, resurslar və müxtəlif bazarlarda layihələri idarə edə bilən strukturlar vacibdir.
Əks halda, ən perspektivli təşəbbüslər belə ideya səviyyəsində qala bilər.
Sual: Bu gün ideyalarla real layihələr arasında körpü rolunu kim oynaya bilər?
Cavab: Bu rolu bazarlar arasında fəaliyyət göstərən və hər iki tərəfi anlayan qurumlar oynaya bilər.
Onların əsas dəyəri koordinasiya, etimadın formalaşdırılması və ideyaların real nəticələrə çevrilməsidir.
Gələcəkdə bu cür strukturlar əməkdaşlığın əsas elementi olacaq.
Sual: Yaxın 3–5 il ərzində bu dəyişikliklərdən ən çox kim faydalanacaq?
Cavab: Erkən hərəkət edən və strateji mövqe tutan tərəflər.
Uzunmüddətli yanaşma ilə real iştirak edən ölkələr, şirkətlər və qurumlar regionun gələcəyini müəyyən edəcək.
Proses artıq başlayıb – əsas məsələ kimin bu prosesə hazır olmasıdır.
Bu müsahibə Azərbaycanın regional və qlobal iqtisadi əlaqələrdə artan rolunu bir daha nümayiş etdirir.